Türev Piyasalar

Türev Piyasaları Ne Demektir?

Türev piyasalar yatırımcıların anlaşmayı bugünden yaparak yükümlülüklerin gelecek bir vadede yerine getirilmesini öngören piyasalardan biridir. Spot piyasaların aksine benzerlik göstermez bu özelliği ile bu noktada ise değeri bir başka malın veya finansal varlığın doğrudan bağlı olan finans araçlarına “Türev Araç” olarak isimlendirilir. Türev araçlar, aktarım varlığın sahipliğinin farklı bir el değişimine gerek duyulmadan bu varlıklar ile ilgili hak ve yükümlülüklerin faktöre dayanak olarak ticaretine olanak sağlar. Türev kelimesinin tanım olarak VOİP içerisinde kullanılma sebebi; reel bir piyasa ve ürün varlığının ele alınması ve ele alınan o ürünün diğer varlığa göre değişecek olmasına neden olmasından ötürü denilmektedir. Türevin asıl özelliği bu tarz piyasalarda yer alan vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerin işlem olarak ele alındığı noktalarda ve ayrıca buna benzer özelliklerin işlem gördüğü tüm organize olmamış piyasaları kapsamaktadır.

  • Alivre (forward) sözleşmeler
  • Vadeli işlem sözleşmeleri
  • Opsiyon sözleşmeleri
  • Swap sözleşmeleri

Yukarıda yer alan vadeli piyasalar üzerinde yaygın olarak kullanılan araçlardır. Spot dünyasında oluşan fiyatlar ne kadar önemli ise, geleceğe yönelik oluşturulan fiyatlar yatırımcılar açısından da önem arz etmektedir.

Türev piyasalar hangi ihtiyaçtan doğmuştur?

Günümüz dünyasında yer alan birden fazla mal ve hizmetin serbest piyasa koşullarında fiyatın arz ve talebe göre belirtilen ayrıca fiyatların sürekli bir dalgalanma “değişkenlik” gösterdiğini bilmekteyiz. Sahip olunan mal veya hizmetleri bu piyasa koşulları içerisinde oluşan fiyatlardan alış-satış yapabilmekteyiz.

Sahip olunmayan bir ürün için örneğin 3 ay sonra sahip olacağımız bir mal veya hizmeti hangi fiyat üzerinden satın alacağımız? Yahut bir malı ileri ki bir tarihte, örneğin 3 ay sonra nasıl ve hangi fiyattan satın alınacağını? Bu gibi soru ve yanıt bulması ve gelecekteki fiyat belirsizliğinde kaynaklanan risklerin ortadan kaldırması ve bu işlemlerin vadeli işlemler ile organize borsa çatısı altında toplanması ile fiyat riskine karşı üreticiler ve tüccar grubu bir çözüme ulaşır iken, yatırımcılar içinde cazip bir yatırım alanı oluşarak iki taraf için uygun bir ortam oluşmaktadır.

 

Türev piyasalar yazımızdan sonra bir diğer yazımızda yer alan “Türev piyasalarının tarihi gelişimi nasıldır?” Hakkında bilgi almak için lütfen “Burayı Tıklayınız

 

Bir önceki yazımız olan VİOP Tarihi 2012 başlıklı makalemizde viop 2012, viop işlemleri ve viop tarihi hakkında bilgiler verilmektedir.